Thursday, 14 February 2013

NINGSING MAMISING-8


Nouna lakpi eigi roommateta hanglui, ‘kari lamdagino inaodi?’ ‘Patsoidagini iche’ ‘oh!... S.P. Mangi khangbra?’ ‘khangi eikhoi manaktagini’ ‘magi manao atonba Nongyaidu nupi thirabra?’ ‘thire macha leire’.Urak-i saktamdo, masa fulleinaba ngourok ngouba chahi 36-37ki pakhang sarido. Numit humnigi workshoptuda chahi mapalgi mamangda thengnakhibani. Patsoi pallakpada da Nongyaiga loinana Langathelbusu ningsinglakli. Nungsibanida matamdo, ngarangta thokkhiboi  ningi.

          B.A. aroiba chahida tamli. Eikhoi leikaigi nupisingi self help groupki secretary oina thou puri. Makha leikaigi Secretary iche Memcha, mayai leikaigi Ganga eikhoi  ahum khongbu oiduna khongjom bazardagi  Langathelgi Pepoles' for Animalgi  sanglen  tamna khongsalak-i. Fairen thani. Lambi nakangi loubuksingda hangam mapalna ithak houri. Hawaimatongi sanglaba loubuknasu mitpu ing-halli. Mahousagi saktamsingna mayai kahallaba eikhoi ahum mee chiklaba lamhangduda maka lamna nok noktuna lak-i. Chingthakta laptak uriba panthungfamduna khutlam toina kourakli. Angamba karamdaida chingthaklomdagi thoudarakpa bike amaga theinei. Gari khamlaga hanglak-i, ‘kari lamgino ichanhoidi?’ ‘Uchiwadagini Tamo’, iche Memchana khumkhi. ‘eikhoi ngasaidagi ngaija leirabani, yam nungaire youbirakpa, kakhatpirammo,mayamsu leihourabani.’ ‘bondhusina hairammisibu eikhoi lakkani khangbadouna’ eikhoida ngaihourabada hairakpa ichegi wada nokminnana  kakhatminarak-i.

          Workers educationgi workshopni. Thoubal districtki tongan tonganba mafamsingdagi ahal naha nupa nupi fana yammi saruk yaminnabadu. PFA gi hallda workshop houdokpagi thouramduda oja Lokenna chair louduna eikhoi mayambu intro touhalli. Eigi introda sheireng i hairubadagi sheireng thiyu haiduna chinfa puraba ‘Ahoba kangkhandagi’ mingthonba  ama thikhi. Sakkhanaraba tung oja Lokenna shinmeesingi hakki  matangda class ama lou-i. Classta chin yaobagi heinabi loinaribi ei numittusu pakka shinmee onduna onthokna kupthana hangkhi, nupi shinmeegi hakki matangnachingba kayada.

          Numidangda meijao houraga  sharuk yaribi  leisabising chak thongminnakhi. Chakyam thongbagi expert nattabi eidi yensang oina semkhi. Wari watai sanaduna mayam wa wa noklingei workshop asida khwaidagi naha oina saruk yaribi  Naobina chellaklaga hairei ‘cheche,Prema ka Nongyaina amukta lao haiye’.Chenkhribi  angangdugi tung induna chatkhi, kanano Nongyai hairisibu khanna. Ka amada mei yaiduna nupa ahum mari famlammi. Changlak-u kousillak-i. Samtu fi macha ama illaduna leplui. Ngasai eikhoiga chingkhongda mayoknakhiba nupaduni. ‘kari haibigadabano da?' ‘nang houjik kari tamliba?’‘ B.A.3rd year tamli,G.P.da’. ‘oh! Hairaga mangak haifet nomkhi’. Mathang mathang  hanglak-i, 'makhadi kari touge khalliba? ichin inaona kaya ?...’ ngakna ngakna asengbadu adum khummi. Hairak-i ‘nangi ngasaigi sheirengdu kharabudi controversial oigani, adubu yam fajei. Iyu fei eikhoigi clubna fongba magazine ama lei aduda happige, ithoklaga pirak-u’. ‘hoi da pirakke’ hairamlaga adum thoklakhi. Khabar,chefongnachingbaga sanga kuinadagi touraklabana paoduna thoina haraoba ngamhandrasu sensitive wangbi wakhalsi ngaklambadagi  bhap ama fagatlakkhi.

          Ayukta  ishei houna ngangladuna da Nongyaidu eikhoigi mapa landuna chatkhi. Famminnarambi eikhoi mayam nok-houi lonna. Ayukki chak thonglingei mouyai khara yaobaduna wari tounarak-i. 'Imphal eastki S.P. Mangigi manao iton tonbani haine Nongyaise. Mama mapa leikhidreye. Pakhang oiramalle, mateimasingga mot kaya chanadabadagi mathanta tongan chai hai. Ngasai mashana lijarak-ini'. Karigi thouoina masabu shaktaklibano haiba eitana khangbagum faokhi. Adubu bhap fagatlubagi maheina shindoklaba sheirengdo piruba ngamdre. Unabada  maiyoknarudaba itoudu khanglamalle ngarang numidang policekum thouna fana hangkhibadu  wari sarakpa ngamkhidre. Nini chanba numittu da Nongyaisu class loukhi. Eidi chin fotchinkhrabagum yaokhi magi classto. Numidang chakshangda fat faojillaklaga hairei,'yensang haodou mallida manamse'. Wa nganglambi ei chap leppi. Mitchanarudrabasu khangi yensangda nama thonglaga eingonda munna yengli haiba. Adubu adum usinnakhide.

          Workshop loiraduna yumda hannaba mahei mahei loisinnei. Sheireng haidu adum piramloidoure. Eikhoi mayam bag yannaduna  chingkhongda kumtharakpadu cameraman amana thawai yaona namli. Adubu haifet ukhibadagi sukyeng yengthokludana nungaiba warida luppa sana iche Memchaga kumminnarak-i. Camerada fallap fallap yenglibi ichena noklaga hairak-i 'Prema, Nongyaise eikhoida tannaraga sum nam leire…’



















Wednesday, 13 February 2013

NINGSING MAMISING-7


‘Train tharammani , irujababu pung chatret changi, matungdi amuk hanna chatminnabagi wa leite’ makokta lumlaba suit-casetu kokthongnaraduna fi fi kamna ngangtharak-i. Ahing mameigi akhak arao loinaba nongju adusu nanghouroi matagum khangkan kansillak-i. Lumlaba airbacktu nakan amamam painaduna chenchat chatli iche Babita eikhoini. Utamsu airback machadu yalladuna tannarak-i. Fana yamna hengatlak-e suit-case puhoubadudagi, fibham mataduda khangnok noktholui. Anidusu eigi tung illak-i. Adubu mahei mahei chin mennei .

          Silchargi hotel amadagi railway station tamna lakpani. Khongchatsigi guide oja Durbasagi ishousi ateida natte eingondani. Ahing pung ahummuk tabdagi hougatlaga eina ihan hanna loisinjabani. Hakchangga nungairaktabaga toilet anouba oibagi sijinnaba khutloidabaga matam fana yamna loukhibagini makhoi thitlibasi ojana. Yamna ke mourubagi wa natte. Adubu meewa tanaba pallaklaba nakhongnina adum matai. Taxi amatta fangdabadagi tariba dasasuni. Sanglaba lambidu khongna arumba potchaosingduga nonglaktuda train nanghouraroi mipaibaga loinani chenlak lakliba. Pumchot chotna station yourakpada traindi chatkhiramle. Mamai ngangsang ngangli ojadu. Nokningbaka loina hankhre, kamdouni hanglubasu ngamda  ingbaga pakhatpaga thak thak nikna tumin tumin tasinduna leikhi eikhoi ahum.

          Wa lan ngangdana ojagi tung koi-in illi. Taxi amada kakhat-halli. Kadaidano khangde nungsitki mamang thana thouri. Ojadu amuk ngangtharak-i. Mataida famlubana  nongfenna hakchang tangkhai ama chaithabiri. Ingga ingbane, hakchangga nungaitabane , porok nungsibaga tabane kaptum kapninglak-i. Fana sangna tonglaba tung taxi khamlaga khumthanei. Tharibadu urak-i ‘Badarpur Railway Station’. Bhap tarak-i houjikta eikhoina tannaraklibasi Trainni haiba. Fana kanna tannaraklasu eigi punshigi ahanba oina ticket kaktuna reserve toukhiba traindu ngaprum mamei khujinna shikpagum nanthoktuna chatkhi.
         
Ahanba khongchatni chinglon wangmagi. Sahitya akademina pinabiba thoujalni. Lapna chatpa yabani adubu punshida imalondaga sanga oijarakpaga nupiga oirubaga thouna faba ngamkhide. Uttamgi imung manungna sinduna Oja Apanbabu lamjinghallakpani. Akademina bharatki manungdagi chatningba mafam ani khannaba hairakpada Agartalaga Shilongga menkhibani.Uttamgidi Assamga Tripuraga menkhi hai. Ojagi khrach share touminnaduna lakpani. Adubu angang ayabini Uttam, parikhya naksillakl-e , Assamdagi hallani hekta haigatlak-i. Akademida amuk report thagadabana eidi Agartala nattraga Shilong anigi manungda ama chattaba yadabani. Matha sakhi. Upai leitaduna ojada eigi problemdu haijakhi. Akademina tharakpa chedu munna paraga matin yothakhiba ojana eigidamak yenglaga Tripura jatra tounaba lepkhibani.

          Badarpur Stationda cha asaba amamam thaklaga mai ollakkhi eikhoi Silcharromda. Saoba thuba ojadu ingthabasu thui. Cha thakminnaringei fagi puba wangang loinakhrabana kiramba pumba mangkhi. Khamduna leiriba mee tongdaba Train amada  amukmuk khakhatnaraga Uttam eikhoini photo kaplak-i. Traingi Train chap mamannabasibu tongba faobadi fangledana. Pukningda nokchakhi…

Tuesday, 12 February 2013

NINGSING MAMISING-6


‘Nangi nungaiba pao ama lei’ messtagi chak louba kumminnabada Helloisena noklaga hairakpani. ‘Kari paono?’ khangningna hanglui. Adubu konna haige hairamlaga maang thagatkhi. Kakhatminnaraklaga makhoina semlamba hangamdu thong thakpagi thabak eina amuk makha chatthakhi. Helloisedu mana thokpa karino touduna leikhi. Ngaihak oire pao haidu tammakkadra ngaibani, tamlakte. Maon maon khalli kari oiba yai. Nungaiba paogi source thifam khangde. Khalli eigi wari facebookta thagatpadu meena fajei hairakjatla? Adubu thajafatte. Handak marak ningsing waritaga loinadunata leirabanina madutagi oiramdouboi khanjauri.

 ‘Helloise, nangna pao nungaiba lei haibu kari paono?’  Khangnok nokthoklaga tamlak-i,’Prema, ngasi eigi mangda nangna bihu jagoi sabada fajarambasidi. Hostelgi freshers’ meetni haidana tou-i, mayam pumnamaktagi nangna ihen henkhre.  ISTV da utlakpada eikhoi babana onthokna fajakhre  thagatliba ha ha…’ waheisingduga loinana bihu dance toukhatlak-i ‘yengo yenguo…sumaina sarammiba…’.‘Taibangda fangdrasu nanggi mangda heroine kumlammaba eise, nungaihe…ha ha…’.

Adungeigi thoudok amana  mitmangda iroirak-i…

Class v-vi tammingei nongma ikop ningthougi laibungda eina katkhiba  jagoi khuthekto, moirang Thoibina uramladi ikaini, ei natteko mani. Leikai imannabi Mangalga laplaba laibungduda khongbu oiduna chatminnakhi. Mangal leina fajabi nupimachani Mangal. Madugi napalsu adum loinajabini. Leptuna yengkhi laibunggi machi amadagi, ningthira fijol set chaduna jagoi khutthek katnaribasingdo ibudhougi mafamda. Icham chamna lakpani eidi haraoba yengningbadagi. Yumda imana tambibada heiyu yadraba jagoini,aduna saningba faokkhide. Classta para fadabagi eina tattana mana leibiribi Mangalna mana heiba lamsidadi ichang thourak-i. Mathanta sarugadabadu ikaiduna eingonda hanna hanna taksillak-i, ‘Prema, sarusemi, lak omi sarusemi…’. ‘as! Talle Mangal, ei heite ikaijei nang sage sarucho’. Adubu namduna chingsinbikhi eibusu laimaangda jagoi saningbana ngaorabi itaduna.

Chali haiba jagoiduni mayamna sarido,  taan men chadrasu robotna jagoi saba mannajarasu mayamgi tung illammi. Khanghoude anouba jagoi khuthek amada sagatnarak-i. Maangda khongthang khara taan net nettuna khutthekka loinana haigatnei amuk sat  tungda  hanthanarak-i . Eigi maang chinglibi Mangal onthokna taan chana cheptha chepthaduna sari. Maangdabu kagadra tungdabu hangadra khutna karamna thekkadaba machine yadraba robotkum lepkhi ei toufam khangdana ngaihakti. ‘Mangal! Mangal! Thok-ase ei heitre!’. ‘He! Eingonda yenga sao,irai laisibu’. ‘Nang sahouro ei thokkhrage’. ‘Jagoi sa yaoraga loidana thokpa laina sao-i haibani, thokcharunu’.

 Akoibada jagoi yengliba meeyamdu eingonda loina yenglaklaboi ning ikaibana maisi wang wang laorak-i.Hangat handa sariba jagoiduda khurou chenna sum leppaga lei yadabana  yaosinbada matakhi.  Meena maangda kakhatlaga eina tungda hantharui,meena tungda hantharaga eina maangda  kakhatlui. Naitom tana sakhiba  solo jagoiduna pukning chingsilluramlle, eikhoi leikagii nupamacha kharana nakandagi laorak-i ‘Bhalo! Bhalo!.

 Hallakpagi lambida 'eida sininge,meena noknarak-ido, nangna chingsindana choppini ei, kanana haige jagoi sa yaoraga thok yade?'  Itoududa apoba maya adu utladuna ikhi khigatna Mangalna hairak-i, ‘eina fagi toubani, ithanta sahouba tanbagi’.
'
           
            

Monday, 11 February 2013

NINGSING MAMISING-5


                                             
Pole Star Collegeda class xii tamlingei matamgi thoudokni. Numidangwairam collegedagi charaam chadatnana hallak-i.  Bustagi kumtharaga sanglaba thek khoiraba lambida yum younaba taha taha lak-i. Ngasai chak khajiktang charaga lakpani. Ithanta chabaga nganna chabaga yotsinba iya yakhide. Hallakpadadi lambana pat tatle. Imphal turel lallaga makha panglak-i. Eikhoigi leirak haijillakpada thanglamba khongthangsi chap lepkhi. Ibok Kumudinihoigi thonggal mapada mangaktu peitak touraduna mamei fara fara haina eikhoi Tembana eibu chingna yenglakli. ‘Temba…’ eibu ngairamlini khangbana harao-nungshi yannana houna kourui. Adubu eigi khonjel tabaga inakta chellakpagi mahut yumlomda ngamjabida chenkhi. Asumna yumlon taret nipan lallaga amukta ngairamdabani mamangdadi.Thonggal lansillakpada mamei hairakpa nattana. Ngasidi mata amani khan,ngakchanana yum yourak-i.

          Fi –rol tanhong honglaga chaksangda chensinduna chak thiraga charui. Ima ngakomda nga mei thari. Haona chakhatlakpa tanjani. Khonjel ama tarak-i,swar achouba honbagi. Yengthoklubada  Tembadu chaksanggi thongjinpanda marei ha ha tam, matin oro oro chenthana eina charibadadu yeng leirammi. Khangching chingnaraktuna imada laorui ‘Ima Tembasi chak pijadabra?’ ‘ihe! eidi nangna pijaramladouboi ningdna pijahoudre’. Yamba chak natte chafuda leiramlibadu. Pukki aramba nemthadri. Adubu thangatluba chakhomdu hukpa ngamdre. Nungsina kourui ‘Temba…’. Mamei fara fara haina pakthakhraga thongjingi ufeida mangak souraga yengli chak pukhamda amukna eingonlomda ‘ung!ung!…’.  Pi ihourak-i, lamme haibasu heiba natta, onthokna wana ei hallakpa ngairamboi. Tengottagi yengsangdusu chagum atabadusu hapchillaga tottuna tharui. Kayada haona haraojana lak laktuna chakhraba. Manakta famlaga thawai tana yenglui ,nungsina amonba matudu nanthabiduna hairui ‘Temba nang nache lakpa ngairammiro…’.

Chahi fadana kaongamloidaba aroiba numitu lakkhi.Mahak chatkhi matam chuppagi. Chatchakhiba natte namduna chat-hankhibani. Makhong  machin punsinbiraga mayam changduna borada hapchillaga awang khulgi kabui Tombagi shasem thanggi mayada tarunaba sinnakhi.  Fibham ado  yengningdabadgi famungda kaptuna leikhi ei. Yon-gumsi khamjabani adubu meegi nganu yen chathokpagi meewa meesa tamallakpadagi yumgi meesinggi thamoi kansinkhi. Tembaga sinnakhiba  lupa 500 do magidamak pi khwaidagi sintharibi eingonda pigi mamal oina pirakkhi. Angakpani peisagi mayai pi sintha sinthana lousinkhi. Ngasika oiramladi khak loujaramloi. Amuktasu oijaba fanglaktaba lupa 500gi mapu oirubaduna taba fangjakhi karem wangang amasu ‘ kapsinnarini maisi, peisadi lousilli…’.Tembagi shadonggi mamaldo karidabu sijinnakhiba ningsingfam thoktre. Mapok tara onkhre. Adubu nungsira ipwado nungsi heitana yonkhibagi  paptudi ngasisu puri eigi thamoina ningsing laiman oina…

Sunday, 10 February 2013

NINGSING MAMISING-4


Yumda chatpa khudingda ima, inamma nattraga eikhoi Thoibi(ibungngi machani) da hangi ‘eikhoi leikaisibu kana kana luhongnakhre? Kana kanana sikhre?’ Ningsing ningsingnaduna khun leikaigi thoudok paodamnarakkani. Asumna hanglubadani inammana tamlakkhibadu ‘aah, awang school manakki oja Ganda Sing haibra adusu turelda si leiramdana soratka loikhre’. ‘Karino hairisibu? Tureldadi kamaina?’ swar honba kaokhi ei, ngakpana. ‘Maning thunglaktabagi sijarini, sollaga sum leibaduda mapukning hanthajaraktuna .Adubu sirani chongthruraga amuk sininglaktadana tureldagi kakhatnaba yamna kanna hotnarammi , makhutki khujilka amatta yaoramdre hai’. Swar fungatlak-i, ‘Kadai mapada thengnariba?’ ‘Thaunaojam Memchahoigi mapada leiraida nappaga leirammi hainei’.

          ‘Oh! Oja!’ thanungda koujarui. Mitta sangsang urak-i, ojagi oiramgadaba fibhamdo, onthokna wana thawaiga hakchangga setnaramgadabado faorak-i. Mahak  meetop natte eigidi, adi guruni. Punshigi ahanba eigi sindamshangdugi oja makokni . Kayada luna toubikhiba mana eibu. Ningsingli nongma ayuk amada nungsina imannabilaktagi eibu kousinbiduna harmonium khongba tambikhibado.    Ikhut paibiduna keysingda namhanbada thorakpa sa re ga ma gi surlakta ojana luna toubibagi nungaibasu tinkhibani. Anisuba karingei matamgi ojaga mari leinaba kaongamdaba thoudok amasu leiri.‘Ishing’ haiba para amagi yumdagi irakpa lekha(home work) adu ubada oja saorakhi, ‘Karigi nabungsingda ihallak-ibano,nasana irakpa yadro?’ ei ngakkhi,asengbadu iting tingna haikhi,’oja si eina ijarakpani’. Adubu ojana eibu oidaba ngangbi oina adum loubikhi. Numittu ei thawai kaya nungaikhide, khangna channabasingda,yumgi meesingda  ninda tuona tamkhi, ‘…mee ishana ikhei ijaraga…’.Adubu angangdagi ahal ollaklaba matamdadi numittugi thajabikhidaba khut-i dugidamak chaothokchabaga loinana kaongamdaba thoudok ama efamda pibikhiba ojabu waroukhibadu nungsibada onthokchakhi.

                   School adu thadoklamlaba kuirabagi tung high school tamlakpa aduwaida ojagi loinabi ima ibemmadu eikhoida tattana lakkhi. Matam adu oja paralysis naduna lengba otpa, wa ngangba thokkhidraba matamni. Meitei maiba oina khun leikaina shakhngnariba eigi apokpabu ojabu laiyenghannaba kouba lakkhibani imado. Pabana yumda hallaklaga tamlakhiba eigi ojagi awaba matoudo tabada thamoi sokkhi. Anaba hangba yamna chatningkhi, adudu wakhaldata chatlaga tokkhi. Chahi asum houkhi, hougat kangkhat ngamlamdaba ojado khara khara fagatlakpagi pao tai. Ngangba sakpadi adummak ngamdre hai. College tamlaba matamda college aka akum marak marakta  machanupa ama nattraga amana samlaga lambida chatlamba, sajel touramba thengnakhi. Adubu laptak ubada  nungaitana yengjarasu nakta naklaba matamdadi houna khangdabi satrigi saktam louduna nontharaga lakkhi. Pishak piklingeigi satrini, eibu khanglamkhini khanglamlaroisu khangde, koujabda khumlakpa ngamgadabasu natte. Adubu koudabagi iral ama ireita leikhibagum faojakhi.

          Kuina leiraklaba houna khangdabi satrigi laimando kokchanabagi tanja nongma tangna fangkhi. Numittu ei yumda laklambadagi hostelda hanba thorakpani. Eigi ahanba seirengi lairik fongkhiba kuidri.  Copy ama ani bagta yaori. Thongkhongi dukan amagi mamangda ojado mathanta cheisu amaga leptuna leirammi. Matamdo eikhoigisu thongkhongda dukan famlammi. Eikhoi dukan mamangdagi ojabu ngaihak leptuna yengkhi. Lambida mee lakparasu lei leiduna yenglui. Mee chikpagi tanja louraga mihun dang dang chongna  ojagi nakta changsilli. Mai wang wang loana haifetti momonna koujarui ‘oja ei Premani, ojagi satri’ waheisingsiga loinana nonthaduna matam ama harmonium khongba tambikhibi khutsina  makhong soktuna khurumlui. Eibu khangbagi matou utlakkhiba ojana ngakchanana khurumbadu okpikhi. Khutlei thuna bag manungdagi eigi lairiktu louthoklaga ‘oja, eina ijaba lairikni, ojada katchage’ hairaga pirubada haraona loubikhi. Dukanda yolliba acha achakta khutna haifet thillaga hanglui ‘oja achapot leijaramge…’. Leirunu haibagi maongda ojadu ‘ah,ah…’ haiduna khut ngak yaona khamlak-i. Achapot  pibado yamna tonna ubiba mankhidra khallubanani lairik pibagum thouna faruba ngamjakhidriba,ayaba niruriba. Hyper sensitiveki thamoi pallubagi dasani. Ojana kari kallamni haibagi ikaibana thumhatlak-i hangdokluraga. Numit aduna eigi adi gurubu ujabagi aroiba numit oirammle. Amuk hanna Anisuba fongba lairik asi kattuna khurumjabasu fanglaroi. Wa ngangba thokchadabakhaktani mana pangba natte kaothokchaduna khut shana mana pangba meeda hangbagum ingit touduna achapot leiramge hairuba, paktaba guru bhaktidusu toujaba fanglaroi. Adubu aroiba oina ujaba fangkhiba dukandu landuna lakpada kari karigumbada eigi ojado  leptuna eibu nungshina yenglakliboi faorak-i...

                                                                          

         

         

         
 

         

          

Friday, 8 February 2013

NINGSING MAMISING-3


Hayeng soratni haibagi numidangwaidani yumda lakhibadu eina. Ipa pokpa ibokini. Angang oiringeigi ningsing mamida mami sami tabi ibokna aduk hakna eigi thamoida mafam kallamde. Imannabisingi maboksingna makhoibu luna touba uraga eigi nawa punshina onthokna kallakchakhibani. Inak nakna leiribi ima pokpi iboksu lamlanbi oikhi ningol macha eingondadi. Nongmata naothi saba fanglakte ibok ipusingi mafamda. Kallingei matamda macha masugi meisa amatta langdana ipuga tamlaba khungang amada leirakhibi iboktu ipu leikhidraba matung eikhoida lakkhibani.

Yamna cha-thakpa pamjakhibini ,adubu maning ithung thungkhide. Napatta leiringeidadi nongmagi hotelda cha tal chaba anirakti soidana chatlambini. Adubu eikhoigi yumda lakpadagidi taionnakhi. Cha thakpagi,achoi apa chabgi chatnabi eikhoigi yumda leite. Nongma fadok thabak thouram thokpada lonba nattana cha londe. Churupti watpa yade. Mee lakpada churup lalli ima bajina. Eikhoidi churup thaktabanina imannaba imannabi lakpada ishing pithak-i.Madusu thakke haidradi pithakte. Onthokna fibham chadaba matamdani ibokka eikhoiga leiminnakhibado.  Mounao oiringei ningthina toubirakkhidabagi malom leiribi imana ibokpu kaya thaoikhide. Maya teklabi kei amomgum iboktu tonna hingkhibani loiramdai punshi matekto.

Pung mapangi honours class nangnaba chaktaba singna thonggadouriba chakni. Kilometre ama faningchit khongna chenchat chatlaga wabagai lalonbiga nganam namminnaduna tongadouriba busni. Aduna college nangnaba hotnabada karigumbada cha londana chak oina loisinnaba laknakhiba numitudi ibokki asaobini. Murum murum sollaga mana purakpa korfu machadu pairaga chatkhigani. Lambi achat aokta sugunu yougadaba lambi koihang hangluni, akhangbasingna  themduna pusillakkani. Magi chak pijaramlaga fu fa fu fa khara yotlaga college chengani. Imungi mee ayambana kaya thaoikhidabi iboktu ahal oisillakpaga hannadagi bhap khara fabaga mapukningsu pangnung nungsiramgani.

Harao kumhei onthokna pamjakhibi iboktu nongma ikop ningthou haraoringei matamdasu imagi michei nangkhibani. Lapna haraobagi makhol tarakpada chatningbana langtaknarabi ibokna lambida lakpi ima pokpi ibokta hourui ‘ Malika mama,lai haraoba yenglusidana’. Sumangda nga farubagi mafi marol, mamai mamit leikhom itei teina nganu,yen,houdonga laona laonaduna nga sallibi  imana amuktang mangol fammenda famlibi ibokta laorakpabu ingkhol matonda sing theklibi ei faoba khangprek khangkhi ‘o thongdagi taraga sirurage haibro? Asuk ahan oirabasifao ithak irang kankhredako, mee mathou chinkhraba meeni,lai haraoba chatpakaye…’.Adungei manem ibemmana  ‘mangda fou lonna tairammi,Leibaklei eigi mangnabu chumde haibra’ haiduna tathina toubikhi haidugi laman khumlibra khangde imado.

Chahi ani hostelda leiduna M.A. tamlaba matungni. JRF tharaga research touge khanduna yumna hallaklo koubaka tadana bharada leiringeidani ibok leitabagi pao lakkhibadu. Matamdo mobile amagi mapu oijaba ngamdri. Meena paiba uraga kallakna yengjaba nattana. Iteising amana sandhya yachangba matamda hairambani. Kuire yumda chatludaba. Thamuk ngaona narammi hai ibokto.

Numittu chakki mikap tumluraga ahing pung baromuk tabagiduda mikap khangthok thoklak-i. Ithanta tumbani. Mit uisillaga amuk tumthaba themnaba hotnaringei awanglomda kagi faklangi hek wangmada kok kok suba makhol ama tarak-i. U-shapeta saba yumgi fammen kadagi tapthaba kani eigidu. Khonjel ado tarakpada wakhalda lak-i, ningshingba ama. Mani khonjeldumakki khonthangni. Adubu karamna oithokkani. Cheisu asisu cheisu asibu shubagi makhol thok-hallambi asisu lapna chatkhrabani taibangsidagi. Eigi wakhalna lallabra? Bhapna tariba khonjella?...Adubu henna henna mayek sengatlakli, kok kok suduna mamang thangba kagi fanglang napna lakli. Murum murum sonbagi khonjel amasu… karino tourisibu? Tamnariba haidura sibu? Hakchangda chelliba ee kijabana ishing onkhragummi. Thangnaba fammen kada tummlibi imabu houdokninglak-i. Adubu ka wangmagi sahumsina takhidra khangkhidra kijabana swar faoba pikna hollaba eini. Mit uisinduna tumsinnei, hougattuna nattraga kouduna ima houdokpagi pangal leikhide.

Karamba matamda tumthakhiba khanghoude. Mang ama manglammi. Iboktu makha thangba yennakha eigi famung mapada dharida makhong yantharaga mamai makha onna famlammi. Cheisu adusu loinari. Machinda solli ‘hum! Eida chatchakhrage, nong nganbana hallani eida chatchakhrage…’. Tanjaduda ei mikap thoklak-i.  Kagi ahobasingdagi ayuk anganbagi mangal faojillakpa urak-i. Swar sangna honjaraga khankhi ‘Ibok nang eibu yam waroubra…’

Yumyaida thetliba ibokki photona eina yumda chatpa khudingda muna yenglak-i. Ngasi sel khara thokcharaba matamsida leiramba thoklabadi iboktu ibungi machasingna ‘nene lak-e’ haraojabasigum ‘isu lkle’ haraojaramganiko. Thenglaba ahingda eigi famungda nongma fadokki atithigum tumlambadagi mikap thoklakpada na thanggattuna  tanaba hotnei amuk hanna taba fangkhidraba  kaongamdraba khonjelsingdo…

         




Thursday, 7 February 2013

NINGSING MAMISING-2


                             
Pukhrido pangchao chaode. Eikhoi yumgi hek mamangda imagi mapamgi ingkholnungda leibani. Madugi   awangda ibok-hoigi yum lei.Makha dana ibok Pishakhoigi yum lei. Numittu Tamocha,Sumanta(mammagi machani) eikhoi ahum iroibi sannei. School chatlamdaigi lujabadani. Ibungsingngi marakta chaorakpana nupamachagum mathong kaya huklakte ei. Pungkak chaoraba matamni.  Ishing adu leinang tahanbamakhei iroibi shanba tannei. Eidi iruplaga khongna leibakta illaga lapna faogatkalli. Longdaosu nungaijaba khutloini.
         
          Penna maong kayagi iroibi makhalshing sannaruraga kakhatlak-i.Iroibagi nishada  kijakhraba tinfabu kaothoklui.. Ichum oro oro tana pukhri mapanda leplingei Sumantana ‘iteimi! tinfa ama nakhongda naple’ tafing tafing laorak-i. ‘ha! Kadaidano?’  mihun chenkhatna laoragaa yengtharubabu onthokna chaokhraba tinfa mapi ama yetthangba khonggi khongchepta yanduna ee chuplammi. Nok kheduna houjiktta iroirubadu tinfadu ubadagidi lawaigi sam chap yungkhre. ‘ima ima!’ kaplao laoraduna frang frang chongkhi. Onthokna kanna mipaina laokhraba khollaoni, keina tannarakpagum. Makhathangbagi yumdagi chenthoraktuna kari toure yenglabi indomcha Ibemchana kallak penna laorak-i ‘siro siro…noida siro…’. Ima ubamakhei mihun chenkhtlingei tallaktuda adumna laorakpado thamoi youna changkhi. Ikai nungshi yannana takhraba tinfadudagi leithoraklaga mitchanarui mikupmuk pukhri mapangi nasik marakta leplambi indomchagi  kharaba mityenga.

           Mangao thibi nupimachadu leishabi shari olle ngasidi . Marak  marakta ibok-hoigi yumda changlubada makhathangbada leiriba pukhriduda mityeng tarui. Chahi kaya thadoklaklaba iroibagi nungaira makhalsingdo changyeng tuoninglak-i,ningsinglibra kaojakhrabra khangninglak-i  adungeigi little mermaidki masannasingdo. Kak-i thanglaba pukhridubu yengna yengna khanghoudana yengthajarui khumu thindoklaba khongchepta aduga amuksu yenglui asom wangmagi pukhri mapangi nasik marakta…mitchanabagumlak-i mapam lamdam thadokkhrabi amagi  nungshina yenglakpa mityengga…